İçeriğe geç
Erdem Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi logosu
Yönetmelik Yürürlükte

Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik

Resmî Gazete
28 Temmuz 2013, sayı 28721
Yayımlayan
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Yürürlük
Yayımı tarihinde
Resmî metin
Kaynağa git

Kısaca

  • İşyerlerinde çalışanların gürültü maruziyetine ilişkin eylem ve sınır değerleri belirlenmiştir.
  • İşverenler gürültü düzeyini risk değerlendirmesi ve gerekli durumlarda ölçüm yaparak belirlemekle yükümlüdür.
  • Maruziyetin önlenmesi ve azaltılması amacıyla teknik ve organizasyonel tedbirler alınması zorunludur.
  • En yüksek maruziyet eylem değerini aşan gürültüye maruz kalan çalışanlar için işitme testleri yaptırılır.

Kimleri etkiliyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki tüm işyerleri ve bu işyerlerinde gürültüye maruz kalan çalışanlar etkilenmektedir.

İşverenin yapması gerekenler

  1. İşyerinde gürültü ölçümleri yaptırarak maruziyet düzeylerini belirleyin ve risk değerlendirmesinde ele alın.
  2. En yüksek maruziyet eylem değerlerinin aşıldığı durumlarda eylem planı oluşturup uygulamaya koyun.
  3. Çalışanlara en düşük maruziyet eylem değerini aştığında kulak koruyucu donanımları hazır bulundurun ve en yüksek değerlerde kullanılmasını sağlayın.
  4. En yüksek maruziyet eylem değerlerini aşan gürültüye maruz kalan çalışanlar için işitme testleri dahil sağlık gözetimi yaptırın.
  5. Gürültüye maruz kalan çalışanlara ve temsilcilerine gerekli bilgilendirme ve eğitimi verin.

Gürültü Maruziyet Değerleri ve Sınırları

Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, işyerlerinde gürültü kaynaklı sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi amacıyla maruziyet eylem değerlerini ve maruziyet sınır değerlerini düzenlemektedir. Buna göre en düşük maruziyet eylem değerleri (LEX, 8saat) = 80 dB(A), en yüksek maruziyet eylem değerleri (LEX, 8saat) = 85 dB(A) ve maruziyet sınır değerleri (LEX, 8saat) = 87 dB(A) olarak uygulanır.

Risklerin Belirlenmesi ve Azaltılması

İşveren, çalışanların maruz kaldığı gürültü düzeyini işyerindeki risk değerlendirmesinde ele almak ve gerekiyorsa gürültü ölçümleri yaptırarak belirlemek zorundadır. Md. 8 kapsamında, risklerin kaynağında yok edilmesi veya en aza indirilmesi için gürültüye maruziyetin daha az olduğu çalışma yöntemlerinin seçilmesi, uygun iş ekipmanının kullanılması, teknik yollarla gürültünün azaltılması ve uygun bakım programlarının uygulanması gibi tedbirler göz önünde bulundurulur. En yüksek maruziyet eylem değerlerinin aşıldığı durumlarda ise teknik veya iş organizasyonuna yönelik önlemleri içeren bir eylem planı oluşturulur.

Kişisel Korunma ve Bilgilendirme

Riskin önlenemediği durumlarda kulak koruyucu donanımlar devreye girer. En düşük maruziyet eylem değerleri aşıldığında kulak koruyucular kullanıma hazır bulundurulur, en yüksek maruziyet eylem değerlerine ulaşıldığında veya aşıldığında ise kullanımı sağlanır ve denetlenir. Ayrıca işveren, en düşük maruziyet eylem değerine eşit veya bu değerlerin üzerindeki gürültüye maruz kalan çalışanların riskler, tedbirler, doğru kulak koruyucu kullanımı ve güvenli çalışma uygulamaları hususlarında bilgilendirilmelerini ve eğitilmelerini sağlar.

Sağlık Gözetimi

Erken tanı konulması ve işitme kabiliyetinin korunması amacıyla md. 13 hükümleri gereğince sağlık gözetimi yapılır. En yüksek maruziyet eylem değerlerini aşan gürültüye maruz kalan çalışanlar için işitme testleri işverence yaptırılır. İşitme kaybının işe bağlı gürültü nedeniyle oluştuğunun tespiti halinde risk değerlendirmesi gözden geçirilir ve gerekli tıbbi ve idari tedbirler uygulanır.

Sık sorulan sorular

Gürültü maruziyet eylem ve sınır değerleri nelerdir?

En düşük maruziyet eylem değerleri LEX, 8saat = 80 dB(A); en yüksek maruziyet eylem değerleri LEX, 8saat = 85 dB(A); maruziyet sınır değerleri ise LEX, 8saat = 87 dB(A) olarak belirlenmiştir.

Kulak koruyucu donanımlar ne zaman kullandırılmalıdır?

Çalışanın gürültüye maruziyeti en yüksek maruziyet eylem değerlerine ulaştığında ya da aştığında kulak koruyucu donanımların çalışanlar tarafından kullanılması sağlanır ve denetlenir.

İşitme testleri hangi çalışanlar için zorunludur?

En yüksek maruziyet eylem değerlerini aşan gürültüye maruz kalan çalışanlar için işitme testleri işverence yaptırılır.

Düzenlemenin tam metni için resmî kaynağa bakınız. Son güncelleme: 1 Kasım 2026.

Güvenli Çalış, Sağlıklı Yaşa!

İşyeriniz için teklif alın

Tehlike sınıfınızı ve çalışan sayınızı bildirin; size uygun uzman, hekim ve eğitim planını iletelim.