- Resmî Gazete
- 30 Nisan 2013, sayı 28633
- Yayımlayan
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Yürürlük
- Yayımı tarihinde
- Resmî metin
- Kaynağa git
Kısaca
- İşverenler, patlayıcı ortam oluşmasını önlemek veya zararlı etkilerini azaltmak için teknik ve organizasyona yönelik önlemleri sırasıyla almakla yükümlüdür.
- İşyerindeki patlayıcı ortam oluşabilecek yerler, patlama sıklığına ve kalıcılık süresine göre Bölge 0, Bölge 1, Bölge 2, Bölge 20, Bölge 21 ve Bölge 22 olarak sınıflandırılır.
- İşe başlamadan önce patlama riski değerlendirmesini içeren ve asgari gerekleri belirten Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlanmalıdır.
- Birden fazla işverenin veya alt işverenin bulunduğu işyerlerinde koordinasyon asıl işveren veya yönetim tarafından sağlanır.
Kimleri etkiliyor?
6331 sayılı Kanun kapsamına giren ve gaz, buhar, sis veya toz nedeniyle patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan tüm işyerleri, işverenler, insan kaynakları ve çalışanlar bu yönetmelikten etkilenir.
İşverenin yapması gerekenler
- İşyerinde patlayıcı ortam oluşma ihtimali olan yerleri Ek-1'e göre Bölge 0, 1, 2, 20, 21 ve 22 olarak sınıflandırın.
- İş başlamadan önce Patlamadan Korunma Dokümanını hazırlayın ve iş organizasyonundaki değişikliklerde güncelleyin.
- Patlayıcı ortam oluşabilen yerlerde çalışanlara patlamadan korunma konusunda yeterli ve uygun eğitimi sağlayın.
- Tehlikeli yerlerdeki çalışmaların yazılı talimatlara ve çalışma izni sistemine uygun yürütülmesini sağlayın.
- Ekipman ve koruyucu sistemleri Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemlerle İlgili Yönetmeliğe uygun kategorilerden seçin.
Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunma Esasları
Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik, işletmelerde patlayıcı ortamların oluşturabileceği sağlık ve güvenlik risklerini önlemek amacıyla işverenlere kapsamlı yükümlülükler getirmektedir. Yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan tüm işyerlerinde uygulanır. Tıbbi tedavi uygulanan yerler, gaz yakan cihazların kullanıldığı alanlar, sondajla maden çıkarma işleri ve kara, hava, su yolu taşıma araçları kapsam dışındadır.
İşverenin Alacağı Teknik ve Organizasyonel Önlemler
İşveren, patlamaların önlenmesini ve bunlardan korunmayı sağlamak amacıyla işlemlerin doğasına uygun teknik ve organizasyonel önlemleri almakla yükümlüdür. Bu süreçte öncelik sırasına göre;
- Patlayıcı ortam oluşmasını önlemek,
- Ortam oluşumunun önlenmesi mümkün değilse patlayıcı ortamın tutuşmasını önlemek,
- Çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlayacak şekilde patlamanın zararlı etkilerini azaltacak önlemleri almak,
gerekmektedir. Alınan tedbirler düzenli aralıklarla ve işyerindeki önemli değişikliklerden sonra yeniden gözden geçirilir.
Patlayıcı Ortamların Sınıflandırılması ve Bölgeler
İşveren, patlayıcı ortam oluşma ihtimali olan yerleri Ek-1 hükümlerine göre sınıflandırmak zorundadır. Gaz, buhar ve sisler için Bölge 0, Bölge 1 ve Bölge 2; tozlar için ise Bölge 20, Bölge 21 ve Bölge 22 tanımları kullanılmaktadır. Bu sınıflandırma sonucunda, patlayıcı ortamda kullanılacak ekipman ve koruyucu sistemler Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat ve Koruyucu Sistemlerle İlgili Yönetmelik kriterlerine uygun kategorilerden seçilir.
Patlamadan Korunma Dokümanı
md. 10 hükmü gereğince işveren, risk değerlendirmesi çalışmalarını yürütürken Patlamadan Korunma Dokümanını hazırlamak zorundadır. Bu dokümanda patlama riskinin değerlendirildiği hususlar, alınacak önlemler, sınıflandırılmış yerler, iş ekipmanlarının tasarımı ve işletilmesine dair güvenlik kuralları yazılı olarak yer alır. Doküman işin başlamasından önce hazırlanmalı ve işyerindeki değişikliklerde güncellenmelidir.
Sık sorulan sorular
Patlamadan Korunma Dokümanı ne zaman hazırlanmalıdır?
Patlamadan korunma dokümanı, işin başlamasından önce hazırlanır ve işyerinde, iş ekipmanında veya iş organizasyonunda önemli değişiklik, genişleme veya tadilat yapıldığı hallerde yeniden gözden geçirilerek güncellenir.
Patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerin girişine hangi işaretler konulmalıdır?
Çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atabilecek miktarda patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerin girişine Ek-4'te belirtilen, üçgen şeklinde, siyah kenarlı, sarı zemin üzerine siyah yazılı uyarı işaretleri yerleştirilir.
Tehlikeli yerlerin sınıflandırması hangi kriterlere göre yapılır?
Tehlikeli yerler, gaz, buhar, sis veya tutuşabilir toz hâlindeki yanıcı maddelerin hava ile karışımından oluşan patlayıcı ortamın oluşma sıklığı ve bu ortamın kalma süresi esas alınarak sınıflandırılır.
Düzenlemenin tam metni için resmî kaynağa bakınız. Son güncelleme: 1 Kasım 2026.


