- Resmî Gazete
- 16 Nisan 2013, sayı 28620
- Yayımlayan
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Yürürlük
- Yayımı tarihinde
- Resmî metin
- Kaynağa git
Kısaca
- İşverenler, ekranlı araçlarla çalışmalarda görme, fiziksel sorunlar ve mental stres risklerine karşı sağlık ve güvenlik önlemleri almakla yükümlüdür.
- Çalışanların işe başlamadan önce ve çalışma koşulları değiştiğinde riskler, doğru oturuş ve gözlerin korunması konularında eğitilmesi zorunludur.
- Operatörlerin gözlerinin korunması için çalışma öncesinde, risk değerlendirmesi sonuçlarına göre ve görme zorlukları yaşandığında göz muayeneleri yapılır.
- İş yükünü azaltmak amacıyla operatörlerin periyodik olarak ara vermesi veya dönüşümlü çalışması sağlanır.
Kimleri etkiliyor?
6331 sayılı Kanun kapsamına giren ve ekranlı araçlarla çalışmaların yapıldığı tüm işyerleri ve operatörler etkilenmektedir.
İşverenin yapması gerekenler
- Çalışma merkezlerinde ekranlı araç kullanımından kaynaklanan riskleri kapsayan risk değerlendirmesi yapın.
- Çalışanlara işe başlamadan önce ve koşullar değiştiğinde ekranlı araçlarla çalışma eğitimi verin.
- Operatörlerin çalışma başlangıcında, risk sonuçlarına göre ve görme zorluğu yaşandığında göz muayenelerini yaptırın.
- Günlük çalışma düzeninde periyodik aralar veya dönüşümlü iş planlaması uygulayın.
- Ekipman, çalışma ortamı ve arayüz gerekliliklerinin Ek-1 şartlarına uygun olmasını sağlayın.
Amaç ve Kapsam
Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve ekranlı araçlarla çalışmaların gerçekleştirildiği tüm işyerlerinde uygulanmaktadır. Yönetmelik, hareketli makine ve araçların kumanda kabinlerinde, taşıma araçlarında, toplumun kullanımına açık bilgisayar sistemlerinde ve sürekli olmayan taşınabilir sistemlerde uygulanmaz. Amaç, ekranlı araçlarla yapılan çalışmalarda alınacak asgari sağlık ve güvenlik önlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
İşverenin Yükümlülükleri ve Çalışma Düzeni
İşverenler, risk değerlendirmesi sırasında ekranlı araç kullanımından kaynaklanan görme, fiziksel sorunlar ve mental stres risklerini dikkate almak zorundadır. Alınan önlemlerin maliyeti hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz. İş yükünü azaltmak amacıyla operatörlerin periyodik olarak ara vermesi veya dönüşümlü olarak başka işlerde çalışması sağlanır. Ayrıca, çalışanlar ve temsilcilerinin görüşleri alınarak katılımları sağlanır.
Çalışanların Eğitimi ve Gözlerin Korunması
Çalışanlara işe başlamadan önce ve çalışma koşullarında önemli bir değişiklik olduğunda gerekli eğitimler verilir. Bu eğitimler riskler ve korunma yolları, doğru oturuş, gözlerin korunması, kısa süreli dinlenme alışkanlıkları ile ara dinlenmeleri ve egzersizleri kapsar. Operatörlerin gözlerinin korunması amacıyla işe başlamadan önce, işyeri hekiminin belirleyeceği düzenli aralıklarla ve görme zorluğu yaşandığında göz muayeneleri gerçekleştirilir. Muayene sonuçlarına göre gerekiyorsa çalışanlara uygun araç ve gereç verilir.
Asgari Gerekler ve Çalışma Ortamı
Ekranlı araçlarla çalışmalarda aranacak asgari gerekler ekipman, çalışma ortamı ve operatör-bilgisayar arayüzü olarak belirlenmiştir. Monitörler göz hizasında ve uygun mesafede olmalı, klavyeler hareketli ve bilek destekli tasarlanmalıdır. Çalışma ortamında aydınlatma, yansıma ve parlama önlemleri, gürültü, ısı, radyasyon ve nem düzeyleri çalışanların sağlığını koruyacak şartlarda tutulmalıdır.
Sık sorulan sorular
Ekranlı araçlarla çalışanlara hangi sıklıkla eğitim verilmelidir?
İşveren, çalışanlara işe başlamadan önce ve çalışma koşullarında önemli bir değişiklik olduğunda eğitim verir; ayrıca ilgili mevzuat periyotlarında ve risk değerlendirmesi sonuçlarına göre eğitimler tekrarlanır.
Operatörlerin göz muayeneleri ne zaman yapılmalıdır?
Göz muayeneleri çalışmaya başlamadan önce, risk değerlendirmesi sonuçlarına göre işyeri hekimince belirlenecek düzenli aralıklarla ve görme zorlukları yaşandığında yapılır.
Ekranlı araç çalışması yapanlar için günlük çalışma düzeni nasıl olmalıdır?
İşveren, iş yükünü ve etkilenmeyi azaltmak amacıyla uygun çalışma planı yaparak operatörlerin periyodik olarak ara vermesini veya dönüşümlü olarak başka işlerde çalışmasını sağlar.
Düzenlemenin tam metni için resmî kaynağa bakınız. Son güncelleme: 1 Kasım 2026.


