- Resmî Gazete
- 27 Ocak 2023
- Yayımlayan
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Yürürlük
- 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2026 tarihinde, diğer hükümleri yayımı tarihinde
- Resmî metin
- Kaynağa git
Kısaca
- İşverenler, çalışma ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlike kaynaklarını ortam ve kişisel maruziyet ölçüm, test ve analiziyle tespit etmekle yükümlüdür.
- Yapılacak tüm iş hijyeni ölçüm, test ve analizleri yalnızca yeterlik veya ön yeterlik belgesine sahip laboratuvarlara yaptırılmalıdır.
- Ölçüm sonuçları, mevzuattaki veya ulusal/uluslararası kuruluşlarca yayımlanmış sınır değerlere uygun olarak işveren tarafından değerlendirilir.
Kimleri etkiliyor?
6331 sayılı Kanun kapsamında yer alan tüm işyerleri, bu işyerlerinde iş hijyeni ölçüm, test ve analizi yaptıran işverenler ile bu hizmeti sunan laboratuvarlar ve laboratuvar personeli etkilenmektedir.
İşverenin yapması gerekenler
- Risk değerlendirmesinde yer alan fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlike kaynaklarının nicelik ve niteliğini ölçüm, test ve analizlerle tespit ettirin.
- Ölçüm, test ve analizleri yalnızca yeterlik veya ön yeterlik belgesine sahip laboratuvarlara yaptırın.
- Laboratuvar personeline ön inceleme ve ölçümler süresince eşlik etmesi için iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ya da işin yürütülmesi hakkında bilgi sahibi çalışan görevlendirin.
- Normal çalışma şartlarında ve üretim kapasitesinde değişiklik yapmadan gerçek sonuçların alınmasını sağlayın.
- Ölçüm sonuçlarına ilişkin raporları ilgili mevzuat sürelerine uygun olarak, mevzuatta süre yoksa en az 10 yıl saklayın.
İş Hijyeni Ölçüm ve Analiz Yükümlülükleri
İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizleri Hakkında Yönetmelik, işverenlerin çalışma ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyolojik etmenlere yönelik yükümlülüklerini ve bu hizmeti verecek laboratuvarların niteliklerini belirlemektedir. İşveren, güvenli bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla risk değerlendirmesinde yer alan tehlike kaynaklarını ortam ve kişisel maruziyet ölçümleriyle tespit etmek zorundadır. Md. 5 hükmüne göre bu işlemler, kontrol tedbirlerinin etkinliğini değerlendirmek, kişisel maruziyetlerde değişiklik olduğunda, iş müfettişlerinin teftişlerinde talep edilmesi halinde veya işyeri hekimi/iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi durumunda tekrarlanır.
Laboratuvar Seçimi ve İşverenin Sorumlulukları
İşverenler, iş hijyeni ölçüm, test ve analizlerini yalnızca yeterlik veya ön yeterlik belgesine sahip laboratuvarlara yaptırmakla yükümlüdür. Belgesi olmayan kuruluşlarca yapılan işlemler geçersiz kabul edilir. İşveren, ölçüm süresince laboratuvar personeline eşlik etmesi için iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ya da işin yürütülmesini bilen çalışan görevlendirir. Ayrıca üretim kapasitesinde ve normal çalışma şartlarında değişiklik yapmadan gerçek sonuçların çıkmasını sağlamakla ve gerekli bilgi belgeleri laboratuvara sunmakla sorumludur. Md. 5 uyarınca ölçüm kayıtları, mevzuatta aksi belirtilmedikçe en az 10 yıl süreyle saklanır.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Md. 6 kapsamında işveren, ölçüm ve analiz raporlarındaki sonuçları öncelikle mevzuat sınır değerlerine, yoksa ulusal/uluslararası sınır değerlere göre değerlendirir. Çalışanların fizyolojik durumunu da göz önünde bulundurarak maruziyeti azaltmak için ek tedbirler alıp almayacağına karar verir. Bu kararda iş sağlığı ve güvenliği kurulu veya işyeri hekimi ile iş güvenliği uzmanının yazılı görüşünün alınması esastır.
Sık sorulan sorular
İş hijyeni ölçüm, test ve analizleri hangi durumlarda tekrarlanmalıdır?
Kontrol tedbirlerinin etkinliğinin değerlendirilmesi, kişisel maruziyette değişiklik olması, iş müfettişlerinin teftişte istemesi ya da işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi halinde tekrarlanır.
Belgesiz laboratuvarlarca yapılan ölçüm sonuçları geçerli midir?
Hayır, yeterlik veya ön yeterlik belgesine sahip olmayan laboratuvarlarca yapılan iş hijyeni ölçüm, test ve analiz sonuçları geçersizdir.
Ölçüm raporlarındaki sonuçların mevzuata uygunluğunu kim değerlendirir?
İşveren, ölçüm raporlarındaki sonuçların mevzuata veya sınır değerlere uygunluğunu değerlendirir ve maruziyetin azaltılması için ek tedbirlerin gerekip kararlaştırılmasında işyeri hekimi ile iş güvenliği uzmanının yazılı görüşünü alır.
Düzenlemenin tam metni için resmî kaynağa bakınız. Son güncelleme: 1 Kasım 2026.


