- Resmî Gazete
- 19 Eylül 2013, sayı 28770
- Yayımlayan
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Yürürlük
- Yayımı tarihinde
- Resmî metin
- Kaynağa git
Kısaca
- Sondajla maden çıkarılan işyerleri ile yeraltı ve yerüstü maden işlerinde çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için uyulması gereken asgari şartları düzenler.
- İşverenin genel yükümlülükleri kapsamında sağlık ve güvenlik dokümanı hazırlanması, risklerin değerlendirilmesi ve tatbikatların düzenlenmesi zorunludur.
- Yeraltı madenlerinde çalışanların takibi, patlayıcı madde kullanımı, havalandırma sistemleri, kaçış yolları ve hayat hattı gibi kritik teknik güvenlik standartlarını belirler.
Kimleri etkiliyor?
Sondajla maden çıkaran işyerleri ile yeraltı ve yerüstü maden işlerinin yapıldığı işyerleri, bu işletmelerin sahipleri, insan kaynakları birimleri ve İSG sorumluları.
İşverenin yapması gerekenler
- İşyerinde yapılacak çalışmalar başlamadan önce sağlık ve güvenlik dokümanını hazırlamak ve düzenli olarak güncellemek.
- Yeraltı maden ocaklarında çalışanların giriş-çıkışlarını ve bulundukları yerleri takip eden sistemler ile hayat hattını kurmak.
- Acil durum planlarına uygun olarak en geç 6 ayda bir düzenli aralıklarla tatbikatlar yapmak ve görüntülerini kaydetmek.
- Maden ocağının havalandırma, grizu ve yanıcı toz ölçümleri ile denetimlerini ilgili periyotlarda gerçekleştirmek ve kayıt altına almak.
Amaç ve Kapsam
Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği; sondajla maden çıkarılan işlerin yapıldığı işyerleri ile yeraltı ve yerüstü maden işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunması için uyulması gerekli asgari şartları belirlemektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren tüm maden işyerleri bu yönetmeliğe tabidir.
İşverenin Genel Yükümlülükleri ve Sağlık Güvenlik Dokümanı
İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliklerini sağlamak amacıyla işyerlerini tehlikeye atmayacak şekilde tasarlamak, inşa etmek, teçhiz etmek ve bakımını yapmakla yükümlüdür. İşyerindeki çalışmalar yetkili kişinin nezaretinde yürütülür. İşveren, Kanun hükümlerine uygun olarak sağlık ve güvenlik dokümanı hazırlatmak ve bunu düzenli olarak güncellemek zorundadır. Dokümanda psikososyal riskler dahil risklerin belirlenmesi, uygun tedbirler ve acil durum planları yer alır.
Yeraltı ve Yerüstü Maden İşlerinde Asgari Güvenlik Şartları
- Organizasyon ve Gözetim: İşyerlerinde tehlikelere karşı yeterli koruma sağlanır, çalışanlara dair kayıtlar tutulur ve yeraltı maden ocaklarında giriş-çıkışların takip edileceği sistemler kurulur.
- Patlayıcı Maddeler ve Ateşleme: Patlayıcı maddelerin depolanması, taşınması ve kullanılması yalnızca yeterlik belgesine sahip ateşleyiciler tarafından gerçekleştirilir.
- Havalandırma ve Gaz İzleme: Çalışma yapılan bütün yeraltı işletmelerinde uygun havalandırma sağlanır. Grizulu ocaklarda havalandırma değerleri her vardiyada ölçülür ve metan gazı seviyeleri sürekli izlenir.
- Kaçış Yolları ve Hayat Hattı: Yeraltı madenlerinde hazırlık faaliyetlerinin yapıldığı alanlar ve üretim panolarını kapsayan, yanmaya ve aşınmaya dayanıklı hayat hattı kurulur. Acil durumlarda çalışanların güvenle tahliyesi için kaçış yolları ve araçları hazır bulundurulur.
Sık sorulan sorular
Sağlık ve güvenlik dokümanı hangi sıklıkla gözden geçirilmelidir?
Sağlık ve güvenlik dokümanı çalışmaya başlanılmadan önce hazırlanır; önemli değişiklikler, ilave yapılması, iş kazası veya potansiyel tehlikeli olayların ardından gözden geçirilerek ihtiyaç halinde revize edilir.
Yeraltı madenlerinde tatbikatlar ne sıklıkla yapılmalıdır?
Acil durum planları yenilenerek tatbikatlar en geç 6 ayda bir yapılır ve uygun ekipmanlar vasıtasıyla görüntülenerek tutanak altına alınır.
Grizulu ocaklarda metan gazı ölçümleri nasıl takip edilir?
Grizulu ocaklarda havalandırma ile ilgili değerler her vardiyada ölçülür; havada % 1'den çok metan tespitinde oran % 1'in altına düşünceye kadar ölçümler aralıksız sürdürülür.
Düzenlemenin tam metni için resmî kaynağa bakınız. Son güncelleme: 1 Kasım 2026.


