İçeriğe geç
Erdem Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi logosu
Yönetmelik Yürürlükte

Tozla Mücadele Yönetmeliği

Resmî Gazete
5 Kasım 2013, sayı 28812
Yayımlayan
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
Yürürlük
Yayımı tarihinde; 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi 20/8/2015 tarihinde
Resmî metin
Kaynağa git

Kısaca

  • İşveren, her türlü tozun meydana geldiği işyerlerinde çalışanların toz maruziyetini önlemek ve korunma tedbirlerini almakla yükümlüdür.
  • Tozlu işlerde çalışanların sağlık ve güvenliği için risk değerlendirmesi yapılması zorunludur.
  • İşyeri ortamındaki toz ölçümleri Genel Müdürlükçe ön yeterlik veya yeterlik belgesi verilen laboratuvarlarca yapılır.
  • Çalışanların sağlık gözetimi, risk değerlendirmesi, toz ölçüm sonuçları ve tozun cinsi dikkate alınarak işyeri hekimince belirlenen sıklıkta tekrarlanır.

Kimleri etkiliyor?

Çalışanların yaptıkları işlerden dolayı toz maruziyetinin olabileceği, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren tüm işyerlerini ve çalışanları etkiler.

İşverenin yapması gerekenler

  1. Toz maruziyetini önlemek için ikame yöntemi, toplu koruma ve uygun mühendislik yöntemlerini uygulamak.
  2. İşyerinde toz kaynaklı olumsuz etkileri belirlemek üzere risk değerlendirmesi yapmak.
  3. Risk değerlendirmesi sonuçlarına göre periyodik aralıklarla toz ölçümleri yaptırmak.
  4. Çalışanlar için işe giriş ve periyodik muayeneler düzenlemek, sağlık kayıtlarını tutmak.
  5. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini, toz riskleri ve kişisel koruyucu donanım kullanımı dahil olmak üzere sağlamak.

Tozla Mücadele ve İşverenin Sorumlulukları

Tozla Mücadele Yönetmeliği, işyerlerinde tozdan kaynaklanan risklerin önlenmesi ve çalışanların bu etkilerden korunması amacıyla alınması gereken usul ve esasları düzenlemektedir. 6331 sayılı Kanun kapsamına giren ve toz maruziyeti olabilecek tüm işyerleri bu yönetmeliğe uymakla yükümlüdür.

İşveren, toz oluşumunu önlemek ve çalışanları korumak için ikame yöntemi, riskin kaynağında önlenmesi, toplu koruma ve mühendislik yöntemlerini devreye sokmalıdır. Alınan önlemlerin yetersiz kaldığı durumlarda ise tozun niteliğine uygun kişisel koruyucu donanımlar sağlanmalıdır.

Risk Değerlendirmesi ve Toz Ölçümleri

İşyerlerinde toz kaynaklı olumsuz etkilerin belirlenmesi amacıyla risk değerlendirmesi yapılması zorunludur. Değerlendirme sırasında tozun çeşidi, tehlikeleri, maruziyet düzeyi, süresi ve ölçüm sonuçları dikkate alınır. İşveren, risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenen periyodik aralıklarla toz ölçümlerinin yapılmasını sağlamalıdır. Ölçümler, yetkili laboratuvarlar tarafından gerçekleştirilir ve sonuçlar mesleki maruziyet sınır değerlerine göre değerlendirilir.

Sağlık Gözetimi ve Kayıtların Saklanması

Çalışanların sağlık gözetimi; işe giriş ve periyodik muayene formlarına dayanarak, işyeri hekimince belirlenen sıklıkta tekrarlanır. Asbest ve kuvars içeren tozların bulunabileceği işyerlerinde standart akciğer radyografileri çekilir ve okuyucular tarafından değerlendirilir. İşveren, çalışanların işe başlama ve çalışma süreleri, toz ölçüm sonuçları ile kişisel sağlık dosyalarını işten ayrılma tarihinden itibaren 15 yıl süreyle saklamak zorundadır.

Sık sorulan sorular

Toz ölçümleri hangi laboratuvarlar tarafından yapılmalıdır?

Denetimler için toz ölçümlerinin Genel Müdürlükçe ön yeterlik veya yeterlik belgesi verilen laboratuvarlarca yapılması gereklidir.

Toz ölçüm sonuçları ve kişisel sağlık dosyaları ne kadar süreyle saklanmalıdır?

İlgili mevzuatta ayrıca belirlenmemişse, kayıtlar çalışanın işten ayrılma tarihinden itibaren on beş yıl süreyle saklanır; yükümlülük süresi daha uzun olan hastalıklar için bu süre uzar.

Pnömokonyoz tanısı alan çalışanlar için ne yapılması gerekir?

İşveren, meslek hastalıkları tanısında yetkili sağlık kuruluşunun çalışanla ilgili düzenlediği raporda belirtilen çalışma koşullarını sağlamakla yükümlüdür.

Düzenlemenin tam metni için resmî kaynağa bakınız. Son güncelleme: 1 Kasım 2026.

Güvenli Çalış, Sağlıklı Yaşa!

İşyeriniz için teklif alın

Tehlike sınıfınızı ve çalışan sayınızı bildirin; size uygun uzman, hekim ve eğitim planını iletelim.