- Resmî Gazete
- 5 Ekim 2013, sayı 28786
- Yayımlayan
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
- Yürürlük
- Yayımı tarihinde
- Resmî metin
- Kaynağa git
Kısaca
- Yapı işlerinin tasarımından tamamlanmasına kadar yürütülen tüm süreçlerde uyulacak asgari iş sağlığı ve güvenliği şartları belirlenmiştir.
- Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işveren bulunması durumunda sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirilmesi zorunludur.
- İşverenler veya proje sorumluları, belirli kriterleri taşıyan yapı işlerine başlamadan önce çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne bildirim yapmakla yükümlüdür.
- Yüksekte çalışma, kazı işleri, iskeleler, çatı çalışmaları ve elektrik tesisatları gibi yüksek risk barındıran alanlarda uyulacak özel asgari güvenlik şartları detaylandırılmıştır.
Kimleri etkiliyor?
6331 sayılı Kanun kapsamına giren tüm yapı işlerinin (bina, yol, köprü, tünel, kazı, yıkım, montaj ve benzeri inşaat faaliyetleri) yürütüldüğü işyerleri, işverenler, alt işverenler, proje sorumluları, sağlık ve güvenlik koordinatörleri, kendi nam ve hesabına çalışanlar ve çalışanlar etkilenmektedir.
İşverenin yapması gerekenler
- Yapı alanının düzenli, temiz tutulmasını ve malzeme taşıma ile depolama şartlarının güvenli olmasını sağlamak.
- Aynı yapı alanında birden fazla işveren/alt işveren varsa sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirmek ve sağlık ve güvenlik planı hazırlamak.
- Yapı işinin 30 işgününden fazla süreceği, 20'den fazla çalışan istihdam edileceği veya 500 yevmiyeden fazla çalışma gerektireceği durumlarda Bakanlık il müdürlüğüne bildirimde bulunmak.
- Yüksekte çalışma, iskele, kazı ve yıkım gibi riskli alanlarda ehil kişi gözetiminde toplu ve kişisel koruma tedbirlerini almak.
- Çalışanlara yapı alanındaki riskler ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında eğitim verilmesini sağlamak ve iş ekipmanlarının periyodik kontrollerini yaptırmak.
Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliğinin Kapsamı ve Amaçları
Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, inşaat ve çeşitli mühendislik işlerinin yürütüldüğü yerüstü, yeraltı, su üstü veya su altındaki tüm yapı işi yapılan işyerlerini kapsamaktadır. Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği kapsamına giren işyerleri bu düzenlemeden muaftır. Yönetmeliğin temel amacı, yapı alanlarındaki çalışma şartlarını düzenlemek, iş kazaları ile meslek hastalıklarını önlemek için işverenlere ve çalışanlara düşen asgari güvenlik yükümlülüklerini belirlemektir.
İşverenlerin ve Proje Sorumlularının Yükümlülükleri
İşverenler, yapı alanının düzenli ve temiz tutulmasını, tehlikeli malzemelerin uygun şekilde depolanmasını ve atıkların uzaklaştırılmasını sağlamakla yükümlüdür. Tesis ve ekipmanların kullanılmadan önce ve periyodik olarak teknik bakım ve kontrolleri yapılmalıdır. Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işveren bulunduğunda, işveren veya proje sorumlusu sağlık ve güvenlik koordinatörleri görevlendirmek zorundadır. Ayrıca proje hazırlık aşamasında sağlık ve güvenlik planı hazırlanır veya hazırlanması sağlanır.
Bildirim Zorunluluğu ve Planlama
Şantiyelerde belirli eşiklerin aşılması durumunda resmi bildirim şartı getirilmiştir. Yapı işinin 30 işgününden fazla süreceği ve devamlı olarak 20'den fazla çalışan istihdam edileceği hallerde veya işin büyüklüğü 500 yevmiyeden fazla çalışma gerektireceği durumlarda, işe başlamadan önce Ek-3'teki bilgileri içeren bildirim Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili il müdürlüğüne verilir. Bu bildirimin yer aldığı levha yapı alanının uygun bir yerine asılır.
Yapı Alanlarında Alınacak Asgari Güvenlik Şartları
Ek-4 kapsamında yapı alanlarında uyulması gereken kurallar detaylandırılmıştır. Yüksekte çalışmalarda öncelikle toplu koruma önlemleri tercih edilir; riskin ortadan kaldırılamadığı durumlarda yaşam hatları ve tam vücut kemer sistemleri kullanılır. Elektrik tesisatları uygun kapasitede kurulur, kaçak akım rölesi bulundurulur ve bağlantılar yetkili elektrikçiler tarafından yapılır. Kazı işlerinde şev açısı hesapları yapılır, zemin güvenliği her vardiyadan önce kontrol edilir. İskeleler, çatı işleri, yıkım faaliyetleri ve beton döküm işleri ehil kişilerin gözetiminde yürütülür.
Sık sorulan sorular
Hangi durumlarda sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirilmelidir?
Aynı yapı alanında birden fazla işveren veya alt işverenin bulunması durumunda işveren veya proje sorumlusu bir veya daha fazla sağlık ve güvenlik koordinatörü görevlendirir.
Çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne hangi şartlarda yapı bildirimi yapılmalıdır?
Yapı işinin 30 işgününden fazla süreceği ve devamlı olarak 20'den fazla çalışan istihdam edileceği ya da işin büyüklüğü 500 yevmiyeden fazla çalışma gerektireceği durumlarda yapı işine başlamadan önce bildirim yapılması zorunludur.
Yüksekte çalışma tanımı nedir ve hangi tedbirler alınmalıdır?
Seviye farkı bulunan ve düşme sonucu yaralanma ihtimalinin oluşabileceği her türlü alan yüksekte çalışma kabul edilir. Öncelikle toplu koruma tedbirleri (korkuluk, platform, güvenlik ağı) alınmalı, bunun mümkün olmadığı durumlarda ankraj noktaları ve tam vücut kemer sistemleri gibi kişisel koruyucu donanımlar kullanılmalıdır.
Düzenlemenin tam metni için resmî kaynağa bakınız. Son güncelleme: 1 Kasım 2026.


