Tehlike sınıfına göre işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin çalışan başına aylık asgari süreleri, tam gün görevlendirme eşikleri ve 50 çalışanlı bir işyeri için örnek hesap.
Yayın: Güncelleme: Yazar: Erdem OSGB5 dk okuma

İşyeri hekimi, çalışan başına ayda en az 5 dakika (az tehlikeli), 10 dakika (tehlikeli) ve 15 dakika (çok tehlikeli) görev yapar; iş güvenliği uzmanı için bu süreler 10, 20 ve 40 dakikadır. Bu süreler İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Yönetmeliği ile İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği'nin 12. maddelerinde düzenlenir. Örneğin 50 çalışanlı tehlikeli bir işyerinde işyeri hekimi ayda en az 500 dakika, iş güvenliği uzmanı ayda en az 1.000 dakika çalışmalıdır.
Bu yazıda sürelerin nasıl hesaplandığını, hangi çalışan sayısından sonra tam gün görevlendirme gerektiğini ve diğer sağlık personelinin ne zaman zorunlu olduğunu resmî metinlere dayanarak anlatıyoruz.
Çalışan başına aylık asgari süreler ne kadar?
Süreler işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre belirlenir. Formül basittir: çalışan sayısı × çalışan başına aylık dakika.
| Tehlike sınıfı | İşyeri hekimi | İş güvenliği uzmanı |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | Ayda en az 5 dakika | Ayda en az 10 dakika |
| Tehlikeli | Ayda en az 10 dakika | Ayda en az 20 dakika |
| Çok tehlikeli | Ayda en az 15 dakika | Ayda en az 40 dakika |
Bunlar alt sınırdır. İşveren, görevlendirdiği kişilere Bakanlıkça belirlenen sürelerden az olmamak kaydıyla yeterli çalışma süresi sağlamakla yükümlüdür (İSG Hizmetleri Yönetmeliği, md. 5). Hizmet bir OSGB'den alınıyorsa OSGB de bu sürelerden az olmamak kaydıyla hizmet verir (md. 12).
Sürelerinizi hızlıca görmek için İSG süre hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Örnek hesap: 50 çalışanlı tehlikeli işyeri
Tehlikeli sınıfta yer alan ve 50 çalışanı bulunan bir işyerini düşünelim:
- İşyeri hekimi: 50 × 10 dakika = ayda en az 500 dakika (8 saat 20 dakika)
- İş güvenliği uzmanı: 50 × 20 dakika = ayda en az 1.000 dakika (16 saat 40 dakika)
- Diğer sağlık personeli: İşyeri çok tehlikeli sınıfta olmadığı için zorunlu değildir.
Aynı işyeri çok tehlikeli sınıfta olsaydı hesap şöyle değişirdi: işyeri hekimi 50 × 15 = 750 dakika, iş güvenliği uzmanı 50 × 40 = 2.000 dakika, diğer sağlık personeli ise 50 ila 249 çalışan aralığında olduğu için 50 × 15 = 750 dakika.
Hesaplamada, öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler toplam çalışan sayısına dahil edilmez (İSG Hizmetleri Yönetmeliği, md. 5).
Hangi çalışan sayısında tam gün görevlendirme gerekir?
Çalışan sayısı belirli eşiklere ulaştığında kısmi süreli görevlendirme yerine tam gün çalışacak profesyonel gerekir. Eşikler her iki meslek için farklıdır:
| Tehlike sınıfı | Tam gün işyeri hekimi | Tam gün iş güvenliği uzmanı |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | Her 2000 çalışan için en az bir | Her 1000 çalışan için en az bir |
| Tehlikeli | Her 1000 çalışan için en az bir | Her 500 çalışan için en az bir |
| Çok tehlikeli | Her 750 çalışan için en az bir | Her 250 çalışan için en az bir |
Çalışan sayısı eşiğin tam katlarından fazlaysa, geriye kalan çalışan sayısı için birinci fıkradaki dakika ölçütlerine göre yeterli sayıda ek görevlendirme yapılır. Örneğin tehlikeli sınıfta 600 çalışanı olan bir işyerinde ilk 500 çalışan için tam gün bir iş güvenliği uzmanı, kalan 100 çalışan için de çalışan başına 20 dakika ölçütüyle ek görevlendirme gerekir.
Tam süreli görevlendirme gereken durumlarda işveren işyeri sağlık ve güvenlik birimi (İSGB) kurar; bu sürenin hesabında 4857 sayılı İş Kanunu'na göre belirlenen haftalık çalışma süresi dikkate alınır (İSG Hizmetleri Yönetmeliği, md. 5).
Diğer sağlık personeli ne kadar süre çalışır?
On ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıftaki işyerleri, işyeri hekimine ek olarak diğer sağlık personeli de görevlendirir (İSG Hizmetleri Yönetmeliği, md. 5). Süreler İşyeri Hekimi Yönetmeliği'nin 19. maddesindedir:
| Çok tehlikeli işyerinde çalışan sayısı | Diğer sağlık personeli süresi |
|---|---|
| 10 ila 49 | Çalışan başına ayda en az 10 dakika |
| 50 ila 249 | Çalışan başına ayda en az 15 dakika |
| 250 ve üzeri | Çalışan başına ayda en az 20 dakika |
Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde diğer sağlık personeli şartı aranmaz; ancak işyeri hekiminin talebi ve işverenin uygun görmesiyle yine görevlendirilebilir. Ayrıntılar için diğer sağlık personeli hizmeti sayfamıza bakabilirsiniz.
Süreler kullanılırken nelere dikkat edilir?
Yönetmelikler, sürenin yalnızca miktarını değil, nasıl kullanılacağını da düzenler:
- Süre bölünemez: Hesaplanan çalışma süresi bölünerek birden fazla işyeri hekimine ya da iş güvenliği uzmanına verilemez. Vardiyalı çalışılan işyerlerinde görevlendirme vardiyalara uygun yapılır (İşyeri Hekimi Yönetmeliği md. 7; İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği md. 7).
- Sözleşmedeki süre kadar hizmet: Profesyonel, sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde hizmet sunar. Birden fazla işyeriyle kısmi süreli sözleşme varsa işyerleri arasındaki yol süresi haftalık kanuni çalışma süresinden sayılmaz (her iki yönetmelik, md. 12).
- Fazla çalışma yasağı: Tam gün çalıştığı işyeri dışında işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı fazla çalışma yapamaz (her iki yönetmelik, md. 12).
- Belge sınıfı: (C) sınıfı uzmanlar az tehlikeli, (B) sınıfı uzmanlar az tehlikeli ve tehlikeli, (A) sınıfı uzmanlar tüm sınıflardaki işyerlerinde çalışabilir (İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği, md. 7).
- Küçük işyerlerinde esneklik: 50'den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde, taraflar anlaşarak aynı sözleşme yılı içinde aylık süreleri birleştirebilir (İSG Hizmetleri Yönetmeliği, md. 11).
İşverenin yapması gerekenler
- İşyerinizin tehlike sınıfını, işyerinde yürütülen asıl işe göre kontrol edin.
- Çırak ve öğrenci stajyerleri çıkararak çalışan sayınızı belirleyin.
- Çalışan sayısını tablodaki dakikalarla çarparak işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve gerekiyorsa diğer sağlık personeli sürelerini hesaplayın.
- Tam gün eşiğini aşıyorsanız İSGB kurma yükümlülüğünüzü değerlendirin.
- Sözleşmelerdeki sürelerin hesaplanan asgari sürelerden az olmadığını ve sürenin tek kişiye verildiğini kontrol edin.
- Çalışan sayınız veya tehlike sınıfınız değiştiğinde sözleşmeleri güncelleyin.
Erdem OSGB, Denizli ve çevre illerdeki işyerlerine tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre hesaplanan sürelerle işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı hizmeti veriyor. İşyerinize özel süre ve hizmet planı için teklif formunu doldurabilirsiniz.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
50 çalışanlı tehlikeli bir işyerinde iş güvenliği uzmanı ayda kaç saat çalışmalı?
İş güvenliği uzmanı tehlikeli sınıfta çalışan başına ayda en az 20 dakika çalışır. 50 çalışan için bu, ayda en az 1.000 dakika, yani 16 saat 40 dakikadır.
Hesaplanan süre iki ayrı işyeri hekimine bölünebilir mi?
Hayır. İşyeri Hekimi Yönetmeliği'nin 7. maddesine göre hesaplanan çalışma süreleri bölünerek birden fazla işyeri hekimine verilemez. Vardiyalı çalışılan işyerlerinde görevlendirme vardiyalara uygun yapılır.
Çırak ve stajyerler çalışan sayısına dahil edilir mi?
3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu kapsamında öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler, zorunlu sürelerin hesabında toplam çalışan sayısına dahil edilmez (İSG Hizmetleri Yönetmeliği, md. 5).
Az tehlikeli bir işyerinde aylık süreler birleştirilebilir mi?
50'den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde, işveren ve hizmet sunan taraf anlaşarak aynı sözleşme yılı içinde aylık hizmet sürelerini birleştirebilir veya hizmet sunum aralıklarını belirleyebilir (İSG Hizmetleri Yönetmeliği, md. 11).
Diğer sağlık personeli hangi işyerlerinde zorunludur?
On ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde zorunludur. Süre, çalışan sayısına göre çalışan başına ayda 10, 15 veya 20 dakikadır; tam süreli işyeri hekimi olan işyerlerinde bu şart aranmaz.





